«خروش تنگستان» پژوهشی مستند و دقیق درباره یکی از مهمترین مقاطع مبارزات مردمی جنوب ایران است؛ مقطعی که نامهایی چون رئیسعلی دلواری، زائر خضرخان و مبارزان تنگستانی در مواجهه با استعمار بریتانیا تاریخساز شدند.
ویلم فلور، ایرانشناس برجسته، در این کتاب با اتکا به اسناد معتبر بریتانیایی، گزارشهای کنسولی، متون محلی و آرشیوهای کمتر دیدهشده، روایتی تازه و غیرجانبدارانه از رویدادهای تنگستان ارائه میدهد. کتاب از منظر پژوهشی ارزش افزودهای مهم دارد:
فلور وقایع را نه از زاویه اسطورهپردازی، بلکه از زاویه اسنادی و تحلیلی بررسی میکند.
ساختار کتاب به گونهای است که خواننده را مرحلهبهمرحله وارد فضای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی جنوب ایران در اواخر دوره قاجار میکند. تضاد منافع قدرتهای خارجی در خلیج فارس و شکلگیری مقاومت تنگستانیها با جزئیاتی تازه ترسیم شده است.
درباره نویسنده: ویلم فلور
ویلم فلور (زادۀ 1942)، ایرانشناس هلندی و متخصص تاریخ اقتصادی و اجتماعی ایران است. وی دکترای علوم سیاسی و مطالعات ایرانشناسی از دانشگاه اوترخت دارد، نزدیک به ۶۰ کتاب و صدها مقاله معتبر درباره تاریخ، اقتصاد، انرژی، جغرافیای انسانی و فرهنگ ایران تألیف کرده، سالها عضو «بخش خاورمیانه» در بانک جهانی بوده و آثارش به دلیل استناد سنگین به آرشیوها و منابع دستاول، از معتبرترین پژوهشها در حوزه تاریخ ایران محسوب میشود.
فلور بهویژه در حوزه تاریخ خلیج فارس و جنوب ایران پژوهشهای گستردهای دارد و «خروش تنگستان» بخشی از همین مجموعه تحقیقات است.
درباره مترجم: الناز بلوریفرد
الناز بلوریفرد از مترجمان جوان و دقیق در حوزه تاریخ و مطالعات منطقهای است. ترجمه او برای «خروش تنگستان» به روانی متن فارسی، دقت اصطلاحات تاریخی و وفاداری به لحن پژوهشی ویلم فلور شهرت یافته. وی در مقدمه کوتاه کتاب توضیح میدهد که تلاش کرده متن را برای مخاطب عمومی قابلفهم اما از نظر علمی دقیق نگه دارد.
درباره ناشر: نشر نگاه
نشر نگاه از ناشران باسابقه و شناختهشده ایران است که از دهه ۱۳۵۰ فعالیت خود را آغاز کرد. این انتشارات بیشتر با چاپ رمانها، آثار تاریخی، ادبیات جهان و مجموعه شعر شناخته میشود. در سالهای اخیر، نگاه با انتشار مجموعههای پژوهشی معتبر (از جمله آثار ویلم فلور) جایگاه ویژهای در میان خوانندگان علاقهمند به تاریخ ایران بهدست آورده است.
ساختار و محتوای کتاب
کتاب شامل بخشهایی است مانند:
زمینه تاریخی و سیاسی جنوب ایران در آستانه جنگ جهانی اول
جایگاه تنگستان و دلوار در سیاستهای بریتانیا
زندگی و نقش رئیسعلی دلواری
حملات و مقاومتهای محلی
تحلیل اسناد بریتانیایی درباره شورش تنگستان
پیامدهای اجتماعی و سیاسی جنبش
نکته مهم این است که بسیاری از اسنادی که فلور بررسی میکند قبلاً در پژوهشهای فارسی کمتر دیده شده بودند.
بخشی کوتاه از متن کتاب
«در گزارش مأمور سیاسی بریتانیا آمده است که روحیه مردم تنگستان به گونهای است که هر فشار خارجی، آنان را بیش از پیش متحد میسازد. این همبستگی در حملات سال ۱۹۱۵ به اوج رسید، زمانی که رئیسعلی دلواری و همراهانش با وجود کمبود سلاح، توانستند نیروهای ما را در پیشروی بازدارند.»