معرفی شاعر - محمد قهرمان
معرفی شاعر - محمد قهرمان
منتشر شده در ۱۳۹۷/۴/۱۷

محمّد قهرمان در سال ۱۳۰۸ در روستای امیرآباد در نزدیکی شهر تربت‌حیدریه دیده به جهان گشود. وی در پنج‌سالگی مادرش و در سیزده‌سالگی پدرش را از دست داد و پس از آن خواهر بزرگش سرپرستی او را به‌عهده گرفت.
در سال پنجم دبیرستان در مشهد با زنده‌یاد مهدی اخوان ثالث هم‌کلاس شد و این دوستی ادامه یافت. سال ششم ادبی را در دبیرستان البرز تهران به پایان رساند و سپس در دانشکدۀ حقوق دانشگاه تهران در رشتۀ قضایی ادامه تحصیل داد، امّا هرگز دنبال کار حقوقی نرفت و فقط به شعر پرداخت.

وی از آذر ۱۳۴۰ به مدّت ۲۷ سال تا بازنشستگی به‌عنوان کتابدار دانشکدۀ ادبیات دانشگاه فردوسی مشغول به فعالیت بود. علاقۀ محمد قهرمان در سرودن شعر، در غزل و به‌ویژه سبک هندی به اندازه‌ای بود که یکی از شعرای به‌نام غزل‌سرای هندی شد.

او زبان بومی تربت حیدریه را به خوبی می‌دانست و بسیاری از اشعار وی که به زبان محلی سروده شده‌اند، در ردیف اول شعر بومی قرار دارند.
از سال ۱۳۳۹ در منزل شخصی‌اش انجمن ادبی به‌صورت هفتگی برگزار می‌شده‌است. وی در سال ۱۳۳۸ با نوۀ عموی خود به‌نام فرشته قهرمان ازدواج کرد و مقیم مشهد شد.

وی در طول حیات ادبی خود به تصحیح دیوان برخی از شاعران قدیمی همت گماشت که از آن میان می‌توان به تصحیح دیوان صائب و کلیم همدانی اشاره کرد.
قهرمان همچنین با بسیاری از بزرگان ادبی ایران چون محمدرضا شفیعی کدکنی، غلامحسین یوسفی و مهدی اخوان ثالث آشنایی و هم‌فکری نزدیک داشت.
محمدرضا شفیعی کدکنی در مورد محمد قهرمان گفته است: «در این خصوص حتی ملک‌الشعرای بهار آن خصوصیت یک شاعر محلّی را به‌صورت کامل، آن گونه که قهرمان دارد، ندارد».

در ۲۹ آذر ۱۳۸۴ از سوی دانشگاه فردوسی مشهد و سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان خراسان رضوی و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی در محل دانشگاه مشهد از وی قدردانی به‌عمل آمد.

محمّد قهرمان؛ پژوهشگر، مصحح و شاعر برجستۀ خراسانی، 28 اردیبهشت سال 1392 درگذشت.

در جشنواره فجر سال 1393، کتاب «روی جاده ابریشم شعر» مرحوم قهرمان به عنوان برگزیده بخش کتاب انتخاب شد.


برخی از آثار محمّد قهرمان:

تصحیح دیوان صائب تبریزی (شش جلد)
تصحیح دیوان صیدی تهرانی
تصحیح مجموعه آثار ابوطالب کلیم همدانی
تصحیح دیوان حاج محمد جان قدسی مشهدی
برگزیدۀ اشعار صائب و دیگر شعرای معروف سبک هندی
صیّادان معنی (برگزیدۀ اشعار سخن‌سرایان سبک هندی)
حاصل عمر (مجموعۀ شعر)
به یاد عزیز گذشته (ده نامه از مهدی اخوان ثالث به محمّد قهرمان)
به خط روشن عشق
فرشته مهر (ترانه و تصنیف ها)

نمونه ای از اشعار:

وقت سحر شد خیالت یک لحظه مهمان دیده
رنج شب از خاطرم رفت با صبح از ره رسیده

ناز و نیاز من و تو پیرانه سر نیز برجا ست
تو روی گردانده از من من از پی تو دویده

جز دوستت دارم من بر گفته ی کس منه گوش
از تازگی گر چه خالی ست حرف مکرر شنیده

بر گشتنش رفته از یاد یا باز گم کرده ره را ؟
ای کاش خود رفته بودم همراه رنگ پریده

در محنت آباد غربت یاد وطن دلنشین است
بینند خواب گلستان گل های از شاخه چیده

چندان قضا طالعم را بد خوان رقم زد که گفتم :
تنها مگر خود بخواند این نقش کج مج کشیده

نه اختیار نشستن نه پای واپس کشیدن
چون خارخشکم دراین دشت با باد هر سو دویده

گشتی بزن با دل جمع در باغ تا فرصتی هست
زیرا که برگشتنت نیست چون رنگ از گل پریده

می ریخت برخاک چون گل با آه افسوس میگفت
چندی دگر نوبت توست ای غنچه ی نودمیده !

مولفین و انتشارات
تمامی نتایج پروفایل‌ها
رویدادها
تمامی نتایج رویدادها
در ویترین
تمامی نتایج ویترین