کتاب «شب جتسمانی» یکی از مهمترین نوشتههای فلسفی لف شستوف است؛ متنی تأملبرانگیز که در مرز میان ایمان، اضطراب، رنج و آزادی انسان حرکت میکند. شستوف در این اثر، با الهام از روایت کتاب مقدس درباره شب پیش از مصلوب شدن مسیح، «جتسمانی» را به نمادی از وضعیت انسان در لحظههای نهایی تردید و تنهایی بدل میکند؛ لحظهای که عقل فرو میریزد و انسان با پرسشهای بنیادین درباره خدا، مرگ و معنا روبهرو میشود.
این کتاب در امتداد نگاه ضدعقلگرای شستوف نوشته شده است؛ او باور دارد فلسفهٔ نظاممند و استدلالی نمیتواند به ژرفترین تجربههای انسانی پاسخ دهد. در «شب جتسمانی»، عقل، اخلاق تثبیتشده و فلسفه کلاسیک زیر سؤال میروند و جای خود را به تجربهٔ زیسته، رنج فردی و ایمانِ برآمده از اضطراب میدهند. شستوف با ارجاع به اندیشههای کییرکگور، داستایفسکی و متون دینی، کوشیده است نشان دهد حقیقت، همیشه در قلمرو قطعیتهای منطقی به دست نمیآید، بلکه گاه در تاریکترین لحظههای زندگی آشکار میشود.
ترجمهٔ محمدزمان زمانی جمشیدی این متن دشوار و فشرده را به فارسی برگردانده و امکان آشنایی مخاطب فارسیزبان با یکی از چهرههای مهم فلسفهٔ اگزیستانسیالیستی روس فراهم شده است. انتشار این اثر توسط نشر نگاه آن را در کنار دیگر آثار فلسفی و فکری این ناشر قرار داده است که بر متون جدی و اندیشهمحور تمرکز دارد.
بخشی از متن کتاب
«در شب جتسمانی، انسان دیگر به استدلالها پناه نمیبرد؛ او تنها میماند با ترس خود و با خدایی که سکوت کرده است. آنجا عقل خاموش میشود و چیزی آغاز میشود که هیچ فلسفهای توان توصیف کاملش را ندارد.»
چرا باید این کتاب را خواند؟
«شب جتسمانی» برای خوانندگانی مناسب است که به فلسفهٔ وجودی، مسئلهٔ ایمان، بحران معنا و تجربهٔ رنج انسانی علاقه دارند. این کتاب نه رسالهای نظاممند، بلکه گفتوگویی عمیق با تاریکترین پرسشهای بشر است؛ متنی که خواننده را به اندیشیدن درباره مرزهای عقل و امکان ایمان فرا میخواند.