رمان «بیپایانی» نوشتهی بلقیس سلیمانی، داستانی دربارهی رؤیا، بازگشت، خاطره و دشواری ساختن یک زندگی تازه است؛ روایتی که از دل آرزوی سادهی یک زوج بازنشسته آغاز میشود، اما بهتدریج لایههای پیچیدهتری از مناسبات خانوادگی، اجتماعی و تاریخی را آشکار میکند. این کتاب که از سوی نشر چشمه منتشر شده، مخاطب را به فضایی میبرد که در آن گذشته هنوز حضوری پررنگ دارد و آرزوهای امروز، ناگزیر با میراث دیروز روبهرو میشوند.
داستان کتاب بیپایانی؛ رؤیای بازگشت به روستا
شخصیت محوری رمان، پریوش یا همان پری، زنی بازنشسته است که رؤیای زندگی آرامی را در روستای زادگاه همسرش، بهمن، در سر دارد. او میخواهد عمارت خانوادگی بهمن، کوشک خانبابا، را به اقامتگاهی بومگردی تبدیل کند؛ جایی که بتوانند پس از سالها کار و زندگی شهری، روزگار بازنشستگی خود را در آن بگذرانند و مهمانانی را با تاریخ و خاطرات آن منطقه آشنا کنند.
بهمن نیز که از نسل خاندان خانهای لنجان است، کمکم با این رؤیا همراه میشود. آنها تصمیم میگیرند دارایی خود را به پول تبدیل کنند و برای عملی کردن نقشهشان به روستا بازگردند. اما فاصلهی میان خیال دلپذیر و واقعیت زندگی، خیلی زود خودش را نشان میدهد. عمارت و روستا فقط مکانهایی برای آغاز یک زندگی تازه نیستند؛ گذشته، مناسبات قدیمی و دشواریهای پیشبینینشده نیز در دل آنها حضور دارند. رؤیایی که قرار بود آرامش به همراه بیاورد، به مسیری پرچالش تبدیل میشود.
تقابل گذشته و حال در رمان
یکی از محورهای مهم «بیپایانی»، مواجههی گذشته با زندگی امروز است. بهمن به خانوادهای تعلق دارد که زمانی در ساختار اجتماعی منطقه جایگاه ویژهای داشتهاند؛ اما جهان تغییر کرده و عنوانها و مناسبات قدیمی دیگر همان معنای پیشین را ندارند. بااینحال، گذشته بهسادگی از زندگی آدمها کنار نمیرود. خاطرات خانوادگی، تعلق به یک مکان و میراثی که از نسلهای پیش به جا مانده، همچنان بر تصمیمها و نگاه شخصیتها اثر میگذارند.
بازگشت به روستا در این رمان صرفاً بازگشت به یک جغرافیا نیست؛ نوعی روبهرو شدن با تاریخ شخصی و خانوادگی نیز هست. پری و بهمن میخواهند از دل گذشته، امکان تازهای برای آینده بسازند، اما این مسیر نشان میدهد که نمیتوان گذشته را فقط به بخشهای دلخواه و نوستالژیک آن محدود کرد. هر مکان، علاوه بر زیباییها و خاطراتش، تاریخ و پیچیدگیهای خاص خود را دارد.
رؤیا در برابر واقعیت
عنوان «بیپایانی» را میتوان در پیوند با رؤیایی دید که پایان مشخصی ندارد و شخصیتها را در مسیری دشوار قرار میدهد. پری و بهمن در آغاز، تصویری روشن از زندگی آیندهشان دارند؛ اما هرچه بیشتر برای تحقق آن تلاش میکنند، فاصلهی میان تصور و واقعیت آشکارتر میشود. همین فاصله، زمینهی اصلی کشمکش داستان را شکل میدهد.
رمان از این راه به موضوعاتی مانند امید، انتخاب، بازنشستگی، دلبستگی به مکان و تلاش برای یافتن معنایی تازه در زندگی میپردازد. شخصیتها در مرحلهای از عمر قرار دارند که ممکن است دیگران آن را زمان آسودگی بدانند، اما آنها تصمیم گرفتهاند مسیر تازهای را آغاز کنند. کتاب نشان میدهد که شروع دوباره، حتی وقتی از دل آرزویی دوستداشتنی شکل میگیرد، همیشه ساده و بیدردسر نیست.
سبک روایت و فضای داستان
بلقیس سلیمانی در «بیپایانی» از یک موقعیت آشنا و ملموس برای ساختن داستانی اجتماعی بهره میگیرد. بازگشت به زادگاه، احیای یک عمارت قدیمی و تلاش برای تبدیل آن به اقامتگاه بومگردی، بستری فراهم میکند تا روابط انسانی و تغییرات اجتماعی در کنار خاطرات تاریخی روایت شوند. فضای روستا و عمارت خانوادگی نیز تنها پسزمینهی ماجرا نیستند، بلکه در شکلگیری هویت شخصیتها و پیش رفتن داستان نقش دارند.
روایت کتاب از دل جزئیات زندگی شخصیتها پیش میرود و بهتدریج نشان میدهد که یک تصمیم ظاهراً شخصی چگونه میتواند با مسائل بزرگتری مانند میراث خانوادگی، جایگاه اجتماعی، تغییر سبک زندگی و نسبت انسان با گذشته پیوند بخورد.
درباره نویسنده و ناشر کتاب
بلقیس سلیمانی از نویسندگان معاصر ادبیات داستانی ایران است که در آثارش به زندگی روزمره، روابط انسانی و مسائل اجتماعی توجه دارد. او در «بیپایانی» نیز به سراغ شخصیتهایی میرود که در پی تغییر شرایط زندگی خود هستند و در این مسیر با گذشته و واقعیتهای پیرامونشان مواجه میشوند.
این رمان را نشر چشمه منتشر کرده است؛ ناشری که آثار متعددی از نویسندگان معاصر ایرانی و جهان را در حوزهی ادبیات داستانی به مخاطبان عرضه میکند. «بیپایانی» در قالب رمان فارسی و در ۲۳۴ صفحه منتشر شده است.
چرا کتاب بیپایانی را بخوانیم؟
«بیپایانی» برای خوانندگانی جذاب است که به رمانهای اجتماعی و شخصیتمحور علاقه دارند؛ داستانهایی که از یک اتفاق یا تصمیم روزمره آغاز میشوند، اما در ادامه به موضوعاتی مانند هویت، خانواده، خاطره و تغییرات جامعه میپردازند. ایدهی بازگشت یک زوج بازنشسته به روستا و تلاش برای احیای عمارت خانوادگی، به نویسنده امکان میدهد تا دو جهان متفاوت، یعنی گذشتهی مبتنی بر مناسبات سنتی و زندگی امروز را در کنار یکدیگر قرار دهد.
این کتاب همچنین از زاویهی دیگری به دوران بازنشستگی نگاه میکند: نه صرفاً بهعنوان پایان فعالیت و آغاز آسودگی، بلکه بهمثابه فرصتی برای ساختن رؤیایی تازه. البته مسیر رسیدن به این رؤیا، آنقدرها هموار نیست و همین دشواریهاست که به داستان کشش میدهد.
جمعبندی
رمان «بیپایانی» اثر بلقیس سلیمانی، روایتی دربارهی آرزوی شروع دوباره و پیچیدگیهای تحقق آن است. داستان پری و بهمن، در کنار ماجرای بازگشت به روستا و تلاش برای احیای یک عمارت قدیمی، به موضوعاتی چون پیوند انسان با گذشته، تغییر مناسبات اجتماعی و فاصلهی میان رؤیا و واقعیت میپردازد. اگر به رمانهای ایرانی با فضای اجتماعی، شخصیتهای ملموس و مضمون بازگشت و دگرگونی علاقه دارید، «بیپایانی» از آثار قابلتوجه برای قرار گرفتن در فهرست مطالعهی شماست.